Zdrowie tkwi w środku – kilka słów o pracy przewodu pokarmowego koni

Zdrowie tkwi w środku – kilka słów o pracy przewodu pokarmowego koni

Jak zbudowany jest przewód pokarmowy konia?

Przewód pokarmowy konia składa sie z:

  • jamy ustnej,
  • gardła,
  • przełyku,
  • żołądka,
  • wątroby,
  • trzustki,
  • jelit cienkich oraz jelita grubego zakończonego odbytem.

Porównując anatomię układu pokarmowego wierzchowców do jego wyglądu u innych gatunków, można traktować go jako dwie części! Pierwszy fragment (aż do jelita ślepego) podobny jest do przewodu pokarmowego zwierząt monogastrycznych (np. psa), druga część bardziej przypomina przewód pokarmowy krowy. Finalnie jednak koń jest wyjątkowy i tak powinniśmy myśleć o jego karmieniu.

Anatomiczne cechy jamy ustnej obejmują zęby, język i gruczoły ślinowe. Trawienie paszy rozpoczyna się, gdy pokarm dostanie się do ust. Koń żuje go mieszając paszę ze śliną, która działa jak lubrykant, ułatwiając przejście poszczególnych kęsów przez przełyk. Buforuje ona także kwas w żołądku. 

Żołądek konia jest stosunkowo mały, biorąc pod uwagę ogólną wielkość zwierzęcia i może pomieścić tylko 8 do 10 litrów pożywienia i wody. Treść pokarmowa opuszcza go dość szybko, dzięki czemu na wolności zwierzęta mogą paść się w sposób ciągły przez cały dzień. 

Jelito cienkie składa się z dwunastnicy, jelita czczego i krętego. Jelito cienkie konia stanowi około 30% całego układu pokarmowego. Co ważne większa objętość jednego posiłku powoduje zwykle zmniejszenie trawienia i gorszą skuteczność wchłaniania składników odżywczych.

Pokarm, który dociera do jelita grubego jest rozkładany przez bakterie na lotne kwasy tłuszczowe, które koń można wykorzystać jako energię. Jelito ślepe to duża “kadź fermentacyjna”, która może pomieścić od  27 do 30 litrów pożywienia i wody.

Zaburzenia trawienia u koni

Objawy chorób przewodu pokarmowego to:

  • nadmierne ślinienie,
  • biegunka,
  • zaparcia,
  • zmniejszenie ilości wydalanego kału,
  • utrata apetytu,
  • krew w stolcu,
  • ból brzucha,
  • wzdęcia,
  • odwodnienie,
  • spadek kondycji.

Pamiętaj, że konie nie potrafią wymiotować, a prawidłowe końskie odchody to dobrze uformowane, ale lekko wilgotne grudki (wielkością zbliżone do jabłka). Chcąc monitorować zdrowie konia warto znać przybliżoną liczbę wypróżnień w ciągu doby, czy kolor kału, by zauważyć znaki ostrzegawcze i zgłosić je lekarzowi weterynarii.

Badania układu pokarmowego u koni

Jeżeli zauważyłeś u swojego konia zaburzenia pracy przewodu pokarmowego i wezwałeś lekarza weterynarii, możesz spodziewać się konkretnych kroków diagnostycznych!

  • Wywiad – lekarz weterynarii potrzebuje m.in. informacji o wieku konia, objawach, rodzaju diety, odrobaczeniach, szczepieniach oraz historii podróży. 
  • Pełne badanie kliniczne - diagnozę można postawić dopiero po dokładnym zbadaniu konia w skład, którego wchodzą oględziny jamy ustnej, zbadanie tętna, badanie jamy brzusznej i odbytnicy oraz wizualne badanie kału. W zależności od tego, co ujawni badanie, wykonywane są dodatkowe testy!
  • Badanie parazytologiczne - badanie na obecność pasożytów.
  • USG jamy brzusznej 
  • RTG 
  • Endoskopia przewodu pokarmowego
  • Biopsje narządów
  • Badania krwi – dodatkowe badania z krwi przeprowadza się w np. w przypadku podejrzenia zaburzeń wchłaniania. 

4 wskazówki dotyczące karmienia koni

  1. Konie potrzebują włókna – zapewnij zwierzęciu dostęp do pastwiska, siano lub sianokiszonki, które sprzyjają intensywnemu żuciu i ślinieniu, które wspomaga prawidłowe funkcjonowanie żołądka!
  2. Podawaj koniom małe posiłki – jedzenie przechodzi przez przewód pokarmowy koni dość szybko, dlatego w naturze jedzą one niewielkie ilości w ciągu całej doby. Karmienie sporadycznymi i dużymi posiłkami zaburza naturalny rytm pracy narządów, a wchłanianie jest mniej efektywne!
  3. Zapewnij koniowi odpowiednią ilość wody - woda to niezbędny składnik procesu trawienia koni. Brak właściwej ilości płynów może doprowadzić do kolki. Pamiętaj, że konia może zniechęcić wiele czynników np. brudna lub zbyt ciepła woda. Jeżeli Twoje konie wychodzą wspólnie na pastwisko podczas ciepłych dni, musisz zapewnić im kilka miejsc z wodą, by zwierzęta dominujące nie utrudniały dostępu do wody koniom stojącym niżej w hierarchii.
  4. W pełną analizę diety konia -  konsultacja żywieniowa ze specjalistą, rozwieje wszystkie Twoje wątpliwości.  

Czy Twój koń potrzebuje suplementów diety? 

Suplementy diety (np. GastroCare HorseLinePro) są zalecane:

  • w trakcie antybiotykoterapii oraz kilka tygodni po niej,
  • po odrobaczaniu,
  • kolkach,
  • zatruciach lub w innych dysfunkcjach przewodu pokarmowego.

Znasz powiedzenie, jesteś tym, co jesz? Tak jak na początku, na końcu przypominamy, że w przypadku koni jest, tak samo! Zadbaj o odpowiednią dietę swojego konia, by cieszyć się jego zdrowiem oraz najlepszymi wynikami sportowymi.